Shah

Rregullat e shahut

Gjithçka për lojën e parë, në nëntë faqe.

Tabela dhe figurat

Shahu luhet nga dy lojtarë në një tabelë me 64 fusha. Fusha e cepit në të djathtë të secilit është e çelët.

Secili ka 16 figura: mbretin, mbretëreshën, dy torra, dy oficerë, dy kuaj dhe tetë ushtarë. Të bardhat luajnë të parat, pastaj me radhë.

Mbreti dhe mbretëresha

Mbreti lëviz një fushë në çdo drejtim, por kurrë ku sulmohet.

Mbretëresha, figura më e fortë, lëviz sa fusha të dojë, drejt ose tërthor.

Një figurë merr duke zënë fushën e një figure kundërshtare; ajo del nga tabela.

Torra dhe oficeri

Torra lëviz drejt: përpara, prapa ose anash, sa fusha të dojë.

Oficeri lëviz tërthor, sa fusha të dojë, dhe mbetet gjithmonë në fushat e së njëjtës ngjyrë.

Asnjëra nuk kalon mbi figura të tjera.

Kali

Kali lëviz në formë L-je: dy fusha në një drejtim dhe një fushë anash. Është e vetmja figurë që kërcen mbi të tjerat.

Nga mesi i tabelës kali arrin tetë fusha; nga cepi vetëm dy.

Ushtari

Ushtari ecën përpara një fushë. Nga fusha e tij e nisjes mund të ecë edhe dy.

Ushtari merr ndryshe nga si ecën: një fushë tërthor përpara. Nuk kthehet kurrë prapa.

Tri lëvizjet e veçanta

Rokada: mbreti lëviz dy fusha drejt torrës, torra kalon mbi të. Jo kur je në shah.

Marrja në kalim: ushtari që kapërcen dy fusha pranë tëndit merret sikur të kishte ecur një, vetëm menjëherë.

Promovimi: ushtari në rreshtin e fundit bëhet mbretëreshë, torrë, oficer ose kalë.

Shahu, mati dhe pati

Shah: mbreti sulmohet dhe duhet të shpëtojë menjëherë: lëviz mbretin, mbulo sulmin ose merr sulmuesin.

Mat: shah pa shpëtim. Fiton ai që dha matin.

Pati: je në radhë, nuk je në shah, por nuk ke asnjë lëvizje. Barazim.

Kur loja mbaron barazim

Përveç patit, loja mbaron barazim kur të dy lojtarët e pranojnë, kur i njëjti pozicion përsëritet tri herë, dhe kur nuk mbetet material për mat, për shembull vetëm dy mbretërit.

Edhe kur secili lojtar bën 50 lëvizje pa asnjë kapje dhe pa asnjë lëvizje ushtari.

Provoji në tabelë

Rregullat mësohen më shpejt duke luajtur. Lea, kundërshtarja e parë, sapo i ka mësuar edhe ajo.

Pas çdo lëvizjeje trajneri të thotë nëse ishte e mirë, dhe pse.